|
| 1 | +\documentclass{beamer} |
| 2 | +\usepackage[utf8]{inputenc} |
| 3 | +\usepackage[T1]{fontenc} |
| 4 | +\usepackage[czech]{babel} |
| 5 | + |
| 6 | +\setbeamerfont{title}{size=\LARGE} |
| 7 | + |
| 8 | +\title{Ansible – automatizace správy serverů} |
| 9 | +\author{Eliška Jégrová} |
| 10 | +\date{25. 11. 2025} |
| 11 | + |
| 12 | +% pro obrázky a kreslení |
| 13 | +\usepackage{tikz} |
| 14 | +\usetikzlibrary{positioning} |
| 15 | +\usetikzlibrary{shapes.misc} |
| 16 | +\usetikzlibrary{shapes.symbols} |
| 17 | +\usetikzlibrary{shapes, shapes.geometric, positioning, arrows} |
| 18 | +\usepackage{graphicx} |
| 19 | +\usepackage{datetime} |
| 20 | +\usepackage{svg} |
| 21 | +\usepackage{listings} |
| 22 | +\usepackage{dirtree} |
| 23 | + |
| 24 | +\usepackage{listings} |
| 25 | +\usepackage{xcolor} % pokud chceš barvičky, jinak můžeš vynechat |
| 26 | + |
| 27 | +\lstdefinelanguage{yaml}{ |
| 28 | + basicstyle=\ttfamily\small, |
| 29 | + keywords={true,false,null,y,n}, |
| 30 | + keywordstyle=\bfseries, |
| 31 | + comment=[l]{\#}, |
| 32 | + commentstyle=\itshape, |
| 33 | + stringstyle=\ttfamily, |
| 34 | + morestring=[b]", |
| 35 | + morestring=[b]', |
| 36 | + sensitive=true |
| 37 | +} |
| 38 | + |
| 39 | +% vlastní příkaz pro tildy |
| 40 | +\newcommand{\ts}{\raisebox{-0.25em}{\textasciitilde}} |
| 41 | + |
| 42 | +\begin{document} |
| 43 | + |
| 44 | +\frame{\titlepage} |
| 45 | + |
| 46 | +\begin{frame}{Obsah} |
| 47 | + \tableofcontents |
| 48 | +\end{frame} |
| 49 | + |
| 50 | + |
| 51 | + |
| 52 | +\section{Úvod} |
| 53 | + |
| 54 | +\begin{frame}{Proč Ansible} |
| 55 | + \begin{itemize} |
| 56 | + \item Dosud: ruční správa přes SSH nebo konzoli |
| 57 | + \item Pro jeden server to stačí, ale co budeme dělat v případě, kdy budeme mít serverů 1000? |
| 58 | + \item Nebo budeme potřebovat zreplikovat specifické nastavení na další server? |
| 59 | + \item Jak rychle dokážete nahradit nefunkční server? |
| 60 | + \end{itemize} |
| 61 | +\end{frame} |
| 62 | + |
| 63 | + \begin{frame}{Co je Ansible} |
| 64 | + \begin{itemize} |
| 65 | + \item Ansible je nástroj pro \textbf{automatizaci}: |
| 66 | + \begin{itemize} |
| 67 | + \item \textbf{konfigurační management} – udržování konzistentního nastavení systémů |
| 68 | + (balíčky, služby, konfiguráky, uživatelé) |
| 69 | + \item \textbf{deploy aplikací} – nahrání nové verze, konfigurace, |
| 70 | + restart služeb, |
| 71 | + \item \textbf{orchestrace} více serverů. |
| 72 | + \end{itemize} |
| 73 | + |
| 74 | + \item \textbf{Bezagentový nástroj} (\emph{agentless}): |
| 75 | + \begin{itemize} |
| 76 | + \item na spravovaných serverech není potřeba žádný démon, |
| 77 | + \item používá \textbf{SSH} a Python. |
| 78 | + \end{itemize} |
| 79 | + |
| 80 | + \item Typické použití: |
| 81 | + \begin{itemize} |
| 82 | + \item nastavení a správa webových serverů, |
| 83 | + \item vytváření a správa uživatelů, |
| 84 | + \item instalace balíčků, |
| 85 | + \item úprava konfigurací a restart služeb. |
| 86 | + \end{itemize} |
| 87 | + \end{itemize} |
| 88 | + \end{frame} |
| 89 | + |
| 90 | +\begin{frame}{Základní principy Ansible} |
| 91 | + \begin{itemize} |
| 92 | + |
| 93 | + \item V Ansible konfiguraci popisujeme \textbf{deklarativně}: |
| 94 | + \begin{itemize} |
| 95 | + \item \textbf{jaký má být výsledný stav}, ne jednotlivé kroky, |
| 96 | + \item např. „balíček \texttt{httpd} je nainstalovaný“, |
| 97 | + „služba \texttt{httpd} běží a je povolená po startu“. |
| 98 | + \end{itemize} |
| 99 | + |
| 100 | + \item \textbf{Idempotence}: |
| 101 | + \begin{itemize} |
| 102 | + \item opakované spuštění vede ke stejnému stavu: |
| 103 | + \begin{itemize} |
| 104 | + \item při prvním spuštění se něco změní, |
| 105 | + \item při dalším spuštění už není co měnit. |
| 106 | + \end{itemize} |
| 107 | + \item Příklady idempotentního chování: |
| 108 | + \begin{itemize} |
| 109 | + \item \texttt{package: state=present} nainstaluje balíček jen pokud chybí, |
| 110 | + \end{itemize} |
| 111 | + \end{itemize} |
| 112 | + |
| 113 | + \item Konfigurace je psaná v souborech ve formátu \textbf{YAML} \\ (\texttt{.yml, .yaml}). |
| 114 | + \end{itemize} |
| 115 | +\end{frame} |
| 116 | + |
| 117 | + |
| 118 | + \section{Instalace} |
| 119 | + |
| 120 | + \begin{frame}[fragile]{Instalace Ansible a první playbook} |
| 121 | + \begin{itemize} |
| 122 | + \item Na řídicím serveru (naší virtuálce) nainstalujeme Ansible: |
| 123 | + \end{itemize} |
| 124 | + |
| 125 | + \begin{verbatim} |
| 126 | + # dnf install ansible |
| 127 | + \end{verbatim} |
| 128 | + |
| 129 | + \begin{itemize} |
| 130 | + \item V pracovním adresáři vytvoříme soubor \texttt{setup.yaml}, např.: |
| 131 | + \end{itemize} |
| 132 | + |
| 133 | + \begin{verbatim} |
| 134 | + - hosts: localhost |
| 135 | + connection: local |
| 136 | + become_user: root |
| 137 | + tasks: |
| 138 | + - name: Install htop |
| 139 | + become: yes |
| 140 | + dnf: |
| 141 | + state: latest |
| 142 | + name: |
| 143 | + - htop |
| 144 | + \end{verbatim} |
| 145 | + \end{frame} |
| 146 | + |
| 147 | + \begin{frame}{Klíčová slova v setup.yaml} |
| 148 | + \begin{itemize} |
| 149 | + |
| 150 | + \item \texttt{hosts: localhost} |
| 151 | + \begin{itemize} |
| 152 | + \item na které hosty se playbook aplikuje (skupina \texttt{all} = všichni). |
| 153 | + \end{itemize} |
| 154 | + |
| 155 | + \item \texttt{connection: local} |
| 156 | + \begin{itemize} |
| 157 | + \item způsob jak se připojit |
| 158 | + \end{itemize} |
| 159 | + |
| 160 | + \item \texttt{become\_user: root} |
| 161 | + \begin{itemize} |
| 162 | + \item jaký uživatel bude použit |
| 163 | + \end{itemize} |
| 164 | + |
| 165 | + \item \texttt{tasks:} |
| 166 | + \begin{itemize} |
| 167 | + \item seznam kroků, které se mají provést. |
| 168 | + \end{itemize} |
| 169 | + |
| 170 | + \item \texttt{name: Install htop} |
| 171 | + \begin{itemize} |
| 172 | + \item název konkrétní úlohy (tasku). |
| 173 | + \end{itemize} |
| 174 | + |
| 175 | + \item \texttt{become: yes} |
| 176 | + \begin{itemize} |
| 177 | + \item úlohy poběží s právy zadaného uživatele. |
| 178 | + \end{itemize} |
| 179 | + |
| 180 | + \end{itemize} |
| 181 | + \end{frame} |
| 182 | + |
| 183 | + \begin{frame}[fragile]{Spuštění playbooku setup.yaml} |
| 184 | + \begin{itemize} |
| 185 | + \item Playbook spouštíme příkazem \texttt{ansible-playbook}. |
| 186 | + \end{itemize} |
| 187 | + |
| 188 | + \begin{verbatim} |
| 189 | + $ ansible-playbook -K setup.yaml -i hosts.yaml |
| 190 | + \end{verbatim} |
| 191 | + |
| 192 | + \begin{itemize} |
| 193 | + \item \texttt{-i } – určuje soubor s inventářem (seznam hostů). |
| 194 | + \item \texttt{-K} – Ansible se zeptá na heslo pro \texttt{sudo} |
| 195 | + (become heslo), aby mohl spouštět úlohy s vyššími právy. |
| 196 | + \item Během běhu Ansible ukazuje pro každý task: |
| 197 | + \begin{itemize} |
| 198 | + \item jestli proběhl v pořádku (\texttt{ok}), |
| 199 | + \item jestli něco změnil (\texttt{changed}), |
| 200 | + \item případné chyby (\texttt{failed}). |
| 201 | + \end{itemize} |
| 202 | + \end{itemize} |
| 203 | + \end{frame} |
| 204 | + |
| 205 | +\section{Inventář} |
| 206 | + \begin{frame}[fragile]{Inventář – seznam spravovaných serverů} |
| 207 | + \begin{itemize} |
| 208 | + \item Inventář říká, \textbf{na které stroje} se mají playbooky pouštět. |
| 209 | + \item Každý řádek = jeden server (jméno nebo IP adresa). |
| 210 | + \end{itemize} |
| 211 | + |
| 212 | + \begin{verbatim} |
| 213 | +# hosts.yml - jednoduchý inventář v YAML |
| 214 | +web: |
| 215 | + hosts: |
| 216 | + 192.168.122.101: |
| 217 | + 192.168.122.102: |
| 218 | +db: |
| 219 | + hosts: |
| 220 | + 192.168.122.110: |
| 221 | + \end{verbatim} |
| 222 | + |
| 223 | + \begin{itemize} |
| 224 | + \item Jména \texttt{web} a \texttt{db} jsou \textbf{skupiny} hostů |
| 225 | + \item V \texttt{setup.yaml} pak můžeme použít:\hspace{0.5em} \texttt{hosts: web} \\ |
| 226 | + a playbook se spustí na všech web serverech. |
| 227 | + \end{itemize} |
| 228 | + \end{frame} |
| 229 | + |
| 230 | + \section{Samostatná práce} |
| 231 | + |
| 232 | +\begin{frame}{Samostatná práce – první kroky s Ansible} |
| 233 | + \begin{itemize} |
| 234 | + \item Otevři soubor \texttt{setup.yaml}, |
| 235 | + \begin{enumerate} |
| 236 | + |
| 237 | + \item Uprav task tak, aby instaloval víc „užitečných nástrojů“: keepassxc a gnome-tweaks. |
| 238 | + |
| 239 | + \item Spusť playbook: |
| 240 | + \begin{itemize} |
| 241 | + \item \texttt{ansible-playbook -K setup.yaml} |
| 242 | + \end{itemize} |
| 243 | + Sleduj, které balíčky mají stav \texttt{changed} a které jen \texttt{ok}. |
| 244 | + |
| 245 | + \item Do seznamu \texttt{tasks:} přidej úlohu, která: |
| 246 | + \begin{itemize} |
| 247 | + \item v systému vytvoří novou uživatelku \texttt{zuzana}. |
| 248 | + \item použij k tomu modul user |
| 249 | + \end{itemize} |
| 250 | + |
| 251 | + |
| 252 | + \item Přidej další úlohu, která: |
| 253 | + \begin{itemize} |
| 254 | + \item zajistí, že balíček \texttt{sl} \textbf{není} nainstalovaný |
| 255 | + \end{itemize} |
| 256 | + |
| 257 | + \item Přidej úlohu, která: |
| 258 | + \begin{itemize} |
| 259 | + \item zajistí, že služba \texttt{sshd} běží, |
| 260 | + \item a je \textbf{povolena po startu systému} (enabled). |
| 261 | + \item použij modul systemd |
| 262 | + \end{itemize} |
| 263 | + \end{enumerate} |
| 264 | + \end{itemize} |
| 265 | +\end{frame} |
| 266 | + |
| 267 | +\end{document} |
0 commit comments