|
3 | 3 | **trait** türü belirli bir davranış kümesini tanımlayan ve bunu bir veya birden fazla veri yapısına uygulayabilen bir |
4 | 4 | enstrüman olarak düşünülebilir. C# tarafındaki **interface** türüne ve kullanım amacına benzer olduğunu söyleyebiliriz. |
5 | 5 | Özellikle **generic** yapılarla kullanıldığında büyük esneklik sağlar _(ki Generics bölümünde trait'lerin dinamik |
6 | | -kullanımına değinilmektedir)_ Rust standart kütüphanesi ile gelen bir çok faydalı ve kullanışlı trait de vardır. **Debug |
7 | | -**, **Copy**, **Clone**, **Add**, **Display**, **From** ve benzerleri bunlara örnek olarak gösterilebilir. |
| 6 | +kullanımına değinilmektedir)_ Rust standart kütüphanesi ile gelen bir çok faydalı ve kullanışlı trait de vardır. |
| 7 | +**Debug**, **Copy**, **Clone**, **Add**, **Display**, **From** ve benzerleri bunlara örnek olarak gösterilebilir. |
8 | 8 |
|
9 | 9 | ## Trait Tanımlama ve Kullanımı |
10 | 10 |
|
@@ -202,6 +202,280 @@ fn main() { |
202 | 202 | } |
203 | 203 | ``` |
204 | 204 |
|
| 205 | +## Rust'ta Yaygın Kullanılan Trait'ler ve Kullanım Örnekleri |
| 206 | + |
| 207 | +Rust programlama dili, güçlü tür sistemine sahip olmasıyla da bilinir. Bu sistemin önemli bir parçası da **trait** |
| 208 | +yapılarıdır. Trait'ler, bir türün belirli bir davranışı nasıl uygulayacağını belirten arayüzlerdir. Rust standart |
| 209 | +kütüphanesi birçok yerleşik trait sunar. Var olan trait'lerin bir kısmı **derive** direktifi ile implemente edilirken |
| 210 | +bazıları da açıkça yazılır ve tanımladıkları fonksiyonlar ezilir. Aşağıdaki bölümlerde sık kullanılan trait örneklerine |
| 211 | +yer verilmiştir. |
| 212 | + |
| 213 | +### Debug |
| 214 | + |
| 215 | +Rust'ta bir yapıyı **Debug** trait'ini uygulamadan **println!** makrosu ile **{:#?}** veya **{:?}** formatında yazdırmak |
| 216 | +mümkün değildir. **Debug** trait'ini etkinleştirmek için **#[derive(Debug)]** özelliği kullanılmalıdır. |
| 217 | + |
| 218 | +```rust |
| 219 | +#[derive(Debug)] |
| 220 | +struct Player { |
| 221 | + name: String, |
| 222 | + level: u8, |
| 223 | + last_score: f32, |
| 224 | +} |
| 225 | +``` |
| 226 | + |
| 227 | +### Display |
| 228 | + |
| 229 | +**Display** trait, bir yapının _(struct)_ veri içeriğinin istenilen şekilde yazdırılmasını/okunmasını sağlar. Bu trait'i |
| 230 | +uygulamak için **std::fmt::Display** trait'inin **fmt** metodu override edilmelidir. Aşağıdaki örnekte **Player** veri |
| 231 | +yapısının örneğin bir println makrosunda kullanılması halinde ekrana ne yazılacağı programlanmıştır. Bu yaklaşım sadece |
| 232 | +println ile değil nesnenin String ifadelerinde de kullanılabilir. Örneğin bir CSV içeriğini hazırlarken de ele |
| 233 | +alınabilir, log bilgisi olarak bir kaynağa gönderilirken de. |
| 234 | + |
| 235 | +```rust |
| 236 | +use std::fmt::{Display, Formatter}; |
| 237 | + |
| 238 | +impl Display for Player { |
| 239 | + fn fmt(&self, f: &mut Formatter<'_>) -> std::fmt::Result { |
| 240 | + write!( |
| 241 | + f, |
| 242 | + "{}({}) last score is {}", |
| 243 | + self.name, self.level, self.last_score |
| 244 | + ) |
| 245 | + } |
| 246 | +} |
| 247 | + |
| 248 | +fn main() { |
| 249 | + let max_payne = Player { |
| 250 | + name: String::from("Max Payne"), |
| 251 | + level: 80, |
| 252 | + last_score: 167.58, |
| 253 | + }; |
| 254 | + // Debug trait'ini uygulamazsak |
| 255 | + // `Player` does not implement `Debug` (required by `{:#?}`): E0277 |
| 256 | + println!("{:#?}", max_payne); |
| 257 | + |
| 258 | + // Aşağıdaki kullanım ise Display trait'ini uygulamayı gerektirir |
| 259 | + println!("{}", max_payne); |
| 260 | +} |
| 261 | +``` |
| 262 | + |
| 263 | +### Clone ve Copy |
| 264 | + |
| 265 | +Rust'ta veri sahipliği _(ownership)_ önemli bir konudur. **Clone** trait'i, bir nesnenin kopyasını oluşturmayı sağlar. |
| 266 | +**Copy** trait'i ise küçük ve taşınabilir türler için tercih edilir. **Shallow Copy** durumlarında **Copy** trait ön |
| 267 | +plana çıkarken, **Deep Copy** operasyonlarında **Clone** trait ele alınabilir. **Velocity** isimli struct'ı ve bu türü |
| 268 | +parametre olarak kullanan **accelarate** fonksiyonunu göz önüna alalım. Velocity veri yapısı Debug, PartialEq, Copy ve |
| 269 | +Clone trait'lerini implemente etmektedir. |
| 270 | + |
| 271 | +```rust |
| 272 | +#[derive(Debug, PartialEq, Copy, Clone)] |
| 273 | +struct Velocity { |
| 274 | + x: f32, |
| 275 | + y: f32, |
| 276 | +} |
| 277 | + |
| 278 | +fn accelerate(mut speed: Velocity) { |
| 279 | + speed.x += 1.0; |
| 280 | + speed.y += 1.0; |
| 281 | + println!("Accelerating: {:#?}", speed); |
| 282 | +} |
| 283 | + |
| 284 | +fn main() { |
| 285 | + let max_payne = Player { |
| 286 | + name: String::from("Max Payne"), |
| 287 | + level: 80, |
| 288 | + last_score: 167.58, |
| 289 | + }; |
| 290 | + |
| 291 | + // Clone trait uygulaması |
| 292 | + let mut red_one = max_payne.clone(); |
| 293 | + red_one.name = String::from("Red Leader One"); |
| 294 | + println!("{:#?}", red_one); |
| 295 | + |
| 296 | + // PartialEq ve Copy, Clone örnekleri |
| 297 | + let my_speed = Velocity { x: 10.0, y: 0.0 }; |
| 298 | + let your_speed = Velocity { x: 10.0, y: 0.0 }; |
| 299 | + if my_speed == your_speed { |
| 300 | + println!("{my_speed:?} is equal to {your_speed:?}") |
| 301 | + } |
| 302 | + accelerate(your_speed); |
| 303 | + // Eğer Velocity için Copy trait kullanmazsak |
| 304 | + // Value used after being moved [E0382] derleme hatası oluşur |
| 305 | + if my_speed == your_speed { |
| 306 | + println!("{my_speed:?} is equal to {your_speed:?}") |
| 307 | + } else { |
| 308 | + println!("{my_speed:?} is not equal to {your_speed:?}") |
| 309 | + } |
| 310 | +} |
| 311 | +``` |
| 312 | + |
| 313 | +Bir önceki örnekte **PartialEq** trait'i derive direktifi ile implemente edilmiştir. Bu durumda rust |
| 314 | +varsayılan trait davranışını Velocity için uygular ve içerdiği tüm primitive tipler karşılaştırmaya dahil edilir. Ancak |
| 315 | +bazı durumlarda sadece belli alanlar üzerinden karşılaştırma yapılmak istenebilir. LogStamp isimli aşağıdaki yapıyı ele |
| 316 | +alalım. Sadece id değerleri üzerinden iki değişkenin eşit olup olmadığı kontrol edilmek isteniyorsa **PartialEq** |
| 317 | +trait'i LogStamp türü için implemente edilebilir. |
| 318 | + |
| 319 | +```rust |
| 320 | +#[derive(Debug)] |
| 321 | +struct LogStamp { |
| 322 | + id: i32, |
| 323 | + time: String, |
| 324 | + content: String, |
| 325 | +} |
| 326 | + |
| 327 | +impl PartialEq for LogStamp { |
| 328 | + fn eq(&self, other: &Self) -> bool { |
| 329 | + self.id == other.id |
| 330 | + } |
| 331 | +} |
| 332 | + |
| 333 | +fn main() { |
| 334 | + let log_1 = LogStamp { |
| 335 | + id: 1234, |
| 336 | + time: String::from("2024-10-20T09:56-PM"), |
| 337 | + content: String::from("Check with ping"), |
| 338 | + }; |
| 339 | + let log_2 = LogStamp { |
| 340 | + id: 1234, |
| 341 | + time: String::from("2024-10-20T09:58-PM"), |
| 342 | + content: String::from("Check with ping"), |
| 343 | + }; |
| 344 | + if log_1 == log_2 { |
| 345 | + println!("Same logs\n{log_1:?}\n{log_2:?}"); |
| 346 | + } |
| 347 | +} |
| 348 | +``` |
| 349 | + |
| 350 | +### Default |
| 351 | + |
| 352 | +**Default** trait, bir struct türünün varsayılan değerlerle oluşturulmasında kullanılır. Aşağıdaki örnekte yer alan Game |
| 353 | +yapısı Default trait ile oluşturulurken içeriğine bazı ilk değerler verilmektedir. **Display** trait eğer derive |
| 354 | +direktifi ile kullanılırsa türün içeriğindeki alanlar içinde varsayılan değerler set edilir ancak aşağıdaki örnekte |
| 355 | +olduğu gibi içeriğin özel verilerle oluşturulması da sağlanabilir. |
| 356 | + |
| 357 | +### Örnek: |
| 358 | + |
| 359 | +```rust |
| 360 | +#[derive(Debug)] |
| 361 | +struct Game { |
| 362 | + fps: u8, |
| 363 | + title: String, |
| 364 | + screen_width: u32, |
| 365 | + screen_height: u32, |
| 366 | +} |
| 367 | + |
| 368 | +impl Default for Game { |
| 369 | + fn default() -> Self { |
| 370 | + Game { |
| 371 | + fps: 30, |
| 372 | + title: String::from("A Simple Game"), |
| 373 | + screen_width: 1280, |
| 374 | + screen_height: 960, |
| 375 | + } |
| 376 | + } |
| 377 | +} |
| 378 | + |
| 379 | +fn main() { |
| 380 | + let my_game = Game::default(); |
| 381 | + println!("{:#?}", my_game); |
| 382 | + println!("{}", my_game); |
| 383 | +} |
| 384 | +``` |
| 385 | + |
| 386 | +### FromStr |
| 387 | + |
| 388 | +**FromStr** trait, metinsel bir ifadenin belirli bir veri türüne dönüştürülmesinde kullanılır. Aşağıdaki örnekte |
| 389 | +**SystemColor** isimli veri yapısının aralarında **:** işaret bulunan bir RGB(Red Green Blue) formatından üretilmesi ele |
| 390 | +alınmaktadır. Pek tabii dönüştürme operasyonunun başarısız olması ihtimali **Result** türü ile kontrol altında |
| 391 | +tutulmaktadır. |
| 392 | + |
| 393 | +```rust |
| 394 | +use std::str::FromStr; |
| 395 | +use std::num::ParseIntError; |
| 396 | + |
| 397 | +#[derive(Debug, Copy, Clone)] |
| 398 | +struct SystemColor { |
| 399 | + r: u8, |
| 400 | + g: u8, |
| 401 | + b: u8, |
| 402 | +} |
| 403 | + |
| 404 | +#[derive(Debug)] |
| 405 | +enum ColorParseError { |
| 406 | + WrongArgumentCount, |
| 407 | + ParseError(ParseIntError), |
| 408 | +} |
| 409 | + |
| 410 | +impl FromStr for SystemColor { |
| 411 | + type Err = ColorParseError; |
| 412 | + |
| 413 | + fn from_str(s: &str) -> Result<Self, Self::Err> { |
| 414 | + let parts: Vec<&str> = s.split(':').collect(); |
| 415 | + if parts.len() != 3 { |
| 416 | + return Err(ColorParseError::WrongArgumentCount); |
| 417 | + } |
| 418 | + |
| 419 | + let r = parts[0].parse::<u8>().map_err(ColorParseError::ParseError)?; |
| 420 | + let g = parts[1].parse::<u8>().map_err(ColorParseError::ParseError)?; |
| 421 | + let b = parts[2].parse::<u8>().map_err(ColorParseError::ParseError)?; |
| 422 | + |
| 423 | + Ok(SystemColor { r, g, b }) |
| 424 | + } |
| 425 | +} |
| 426 | + |
| 427 | +fn main() { |
| 428 | + let valid_color = "125:100:100".parse::<SystemColor>(); |
| 429 | + match valid_color { |
| 430 | + Ok(color) => println!("Parsed color: {:?}", color), |
| 431 | + Err(e) => println!("Error parsing color: {:?}", e), |
| 432 | + } |
| 433 | + |
| 434 | + let invalid_color = "red:100:100".parse::<SystemColor>(); |
| 435 | + match invalid_color { |
| 436 | + Ok(color) => println!("Parsed color: {:?}", color), |
| 437 | + Err(e) => println!("Error parsing color: {:?}", e), |
| 438 | + } |
| 439 | +} |
| 440 | +``` |
| 441 | + |
| 442 | +### Drop |
| 443 | + |
| 444 | +**Drop** trait, bir nesne bellekten kaldırılırken belirli işlemlerin gerçekleştirilmesi istendiği durumlar için |
| 445 | +idealdir. Harici kaynaklar kullanan bir nesnenin kullandığı kaynaklarla ilgili işlemler yapmak buna örnek |
| 446 | +gösterilebilir. |
| 447 | + |
| 448 | +```rust |
| 449 | +#[derive(Debug)] |
| 450 | +struct Service { |
| 451 | + title: String, |
| 452 | + address: String, |
| 453 | +} |
| 454 | + |
| 455 | +impl Service { |
| 456 | + fn call(&self) { |
| 457 | + println!("Service call"); |
| 458 | + } |
| 459 | +} |
| 460 | + |
| 461 | +impl Drop for Service { |
| 462 | + fn drop(&mut self) { |
| 463 | + println!("Closing temp connections and releasing resources."); |
| 464 | + } |
| 465 | +} |
| 466 | + |
| 467 | +fn main() { |
| 468 | + { |
| 469 | + let author_service = Service { |
| 470 | + title: String::from("Author service"), |
| 471 | + address: String::from("https://azon/services/author"), |
| 472 | + }; |
| 473 | + println!("{:#?} is ready.", author_service); |
| 474 | + author_service.call(); |
| 475 | + } // Scope sonu, drop trait tetiklenir |
| 476 | +} |
| 477 | +``` |
| 478 | + |
205 | 479 | ## Özet |
206 | 480 |
|
207 | 481 | | Konu | Açıklama | |
|
0 commit comments