|
| 1 | +--- |
| 2 | +title: "JSON+LD is geen SEO-truc, maar een modelleerprobleem" |
| 3 | +description: "JSON+LD dwingt je om expliciet na te denken over entiteiten, rollen en context. Geen snelle SEO-winst, wel een correct en toekomstvast model." |
| 4 | +summary: "Ik dacht dat JSON+LD draaide om zoekmachines. Het bleek vooral te gaan over verantwoordelijkheid, identiteit en nuance. Deze walkthrough laat zien waarom correcte modellering meer oplevert dan snelle optimalisatie." |
| 5 | +author: "Maarten" |
| 6 | +date: 2026-01-08 |
| 7 | +lastmod: 2026-01-08 |
| 8 | +slug: "202601-jsonld-is-geen-seo-truc" |
| 9 | +draft: false |
| 10 | +tags: ["json-ld", "schema-org", "webontwikkeling"] |
| 11 | +cover: |
| 12 | + image: "cover.webp" |
| 13 | + alt: "Conceptuele illustratie van verbonden entiteiten zoals een persoon, een podcast en een website, weergegeven als losse elementen die via lijnen met elkaar in relatie staan." |
| 14 | + caption: "JSON+LD als modelleerprobleem: niet de pagina staat centraal, maar de relaties tussen entiteiten." |
| 15 | +images: ["cover.webp"] |
| 16 | +--- |
| 17 | + |
| 18 | +Ik begon aan JSON+LD met een fout idee in mijn hoofd. |
| 19 | +Ik dacht dat het ging over zichtbaarheid, over zoekmachines helpen, over _"structured data toevoegen"_. |
| 20 | +Iets technisch, iets dat je er snel bijneemt. |
| 21 | + |
| 22 | +Wat ik onderschat had, is dat JSON+LD je dwingt om expliciet te zijn over identiteit, rollen en context. |
| 23 | +Dingen die in tekst logisch aanvoelen, blijken plots vaag of zelfs fout wanneer je ze moet modelleren. |
| 24 | + |
| 25 | +Deze post is geen checklist en geen quick win. Het is een walkthrough van hoe ik JSON+LD heb opgezet voor mijn persoonlijke blog [casteels.dev](https://casteels.dev "Bezoek mijn persoonlijke blog.") en voor de podcastsite [jcast.dev](https://jcast.dev "Bezoek de JCast podcastsite."). |
| 26 | +Inclusief de momenten waarop _"het bijna juist"_ bleek, maar toch niet klopte. |
| 27 | + |
| 28 | +## Je beschrijft geen pagina’s, je beschrijft entiteiten |
| 29 | + |
| 30 | +Het eerste inzicht dat alles veranderde, was eenvoudig maar confronterend: |
| 31 | +[schema.org](https://schema.org "Open de schema.org documentatie.") gaat niet over webpagina’s. Het gaat over **entiteiten** die los bestaan van waar je ze beschrijft. |
| 32 | + |
| 33 | +* Een persoon bestaat los van zijn website. |
| 34 | +* Een podcast bestaat los van haar homepage. |
| 35 | +* Een aflevering of blogpost bestaat los van de HTML waarin ze staat. |
| 36 | + |
| 37 | +Zodra je dat accepteert, kan je niet meer _"even wat JSON toevoegen"_. Je moet eerst beslissen wat je eigenlijk aan het beschrijven bent. |
| 38 | + |
| 39 | +## Begin met jezelf, maar wees precies |
| 40 | + |
| 41 | +Voor casteels.dev was dat nog relatief eenvoudig. Die site gaat over mij, dus ik begin met mezelf als `Person`. |
| 42 | + |
| 43 | +```html |
| 44 | +<script type="application/ld+json"> |
| 45 | +{ |
| 46 | + "@context": "https://schema.org", |
| 47 | + "@type": "Person", |
| 48 | + "@id": "https://casteels.dev/#maarten-casteels", |
| 49 | + "name": "Maarten Casteels", |
| 50 | + "url": "https://casteels.dev" |
| 51 | +} |
| 52 | +</script> |
| 53 | +``` |
| 54 | + |
| 55 | +Die `@id` is geen detail. Dit is mijn vaste identiteit. Alles wat later over mij gaat, moet hiernaar verwijzen. |
| 56 | +Niet via naam, niet via tekst, maar via exact deze identifier. |
| 57 | + |
| 58 | +Dit voelt overdreven, tot je meerdere sites begint te koppelen. |
| 59 | + |
| 60 | +## De basisgraph voorkomt losse brokken |
| 61 | + |
| 62 | +Losse entiteiten zijn nuttig, maar zonder basisgraph missen ze context. De combinatie van `Organization`, `WebSite` en `WebPage` zorgt dat alles aan je site hangt, en dat een pagina duidelijk maakt wie of wat er centraal staat. |
| 63 | + |
| 64 | +```html |
| 65 | +<script type="application/ld+json"> |
| 66 | +{ |
| 67 | + "@context": "https://schema.org", |
| 68 | + "@graph": [ |
| 69 | + { |
| 70 | + "@type": "Organization", |
| 71 | + "@id": "https://casteels.dev/#org", |
| 72 | + "name": "Maarten's Blog", |
| 73 | + "url": "https://casteels.dev/", |
| 74 | + "logo": { |
| 75 | + "@type": "ImageObject", |
| 76 | + "@id": "https://casteels.dev/#logo", |
| 77 | + "url": "https://casteels.dev/maarten.webp" |
| 78 | + } |
| 79 | + }, |
| 80 | + { |
| 81 | + "@type": "WebSite", |
| 82 | + "@id": "https://casteels.dev/#website", |
| 83 | + "name": "Maarten's Blog", |
| 84 | + "url": "https://casteels.dev/", |
| 85 | + "publisher": { "@id": "https://casteels.dev/#org" } |
| 86 | + }, |
| 87 | + { |
| 88 | + "@type": "WebPage", |
| 89 | + "@id": "https://casteels.dev/posts/202601-jsonld-is-geen-seo-truc/#webpage", |
| 90 | + "url": "https://casteels.dev/posts/202601-jsonld-is-geen-seo-truc/", |
| 91 | + "name": "JSON+LD is geen SEO-truc, maar een modelleerprobleem", |
| 92 | + "isPartOf": { "@id": "https://casteels.dev/#website" } |
| 93 | + }, |
| 94 | + { |
| 95 | + "@type": "BlogPosting", |
| 96 | + "@id": "https://casteels.dev/posts/202601-jsonld-is-geen-seo-truc/#article", |
| 97 | + "headline": "JSON+LD is geen SEO-truc, maar een modelleerprobleem", |
| 98 | + "mainEntityOfPage": { "@id": "https://casteels.dev/posts/202601-jsonld-is-geen-seo-truc/#webpage" }, |
| 99 | + "publisher": { "@id": "https://casteels.dev/#org" } |
| 100 | + } |
| 101 | + ] |
| 102 | +} |
| 103 | +</script> |
| 104 | +``` |
| 105 | + |
| 106 | +Zo blijft elke entiteit herbruikbaar, maar ook netjes gelinkt aan de juiste pagina. |
| 107 | + |
| 108 | +## sameAs is geen verzamelbak |
| 109 | + |
| 110 | +Mijn eerste reflex was om alles te linken wat _"iets met mij te maken heeft"_. Sociale profielen, projecten, podcasts. Maar `sameAs` betekent iets heel strengs. |
| 111 | + |
| 112 | +Het betekent niet _"gerelateerd aan"_. |
| 113 | +Het betekent _"beschrijft exact dezelfde entiteit"_. |
| 114 | + |
| 115 | +Daarom is het belangrijk om `sameAs` alleen te gebruiken voor dingen die ook **zichtbaar en herkenbaar** zijn als jij op je website. |
| 116 | +Profielen waar iemand effectief jou ziet, met jouw naam, jouw identiteit. |
| 117 | + |
| 118 | +Geen projecten waar je aan meewerkt. |
| 119 | +Geen sites waar je af en toe verschijnt. |
| 120 | +Geen _"handige"_ links om maar iets te linken. |
| 121 | + |
| 122 | +Dat lijkt beperkend, maar het helpt zoekmachines net. Je geeft minder signalen, maar wel correcte. |
| 123 | + |
| 124 | +## Lid zijn is iets anders dan hetzelfde zijn |
| 125 | + |
| 126 | +Ik ben co-host van JCast, maar ik ben JCast niet. Dat onderscheid is cruciaal. |
| 127 | + |
| 128 | +Wat ik wél correct kan zeggen, is dat ik lid ben van de organisatie achter de podcast. Dat modelleer je met `memberOf`, niet met `sameAs`. |
| 129 | + |
| 130 | +```html |
| 131 | +<script type="application/ld+json"> |
| 132 | +{ |
| 133 | + "@context": "https://schema.org", |
| 134 | + "@type": "Person", |
| 135 | + "@id": "https://casteels.dev/#maarten-casteels", |
| 136 | + "name": "Maarten Casteels", |
| 137 | + "url": "https://casteels.dev", |
| 138 | + "memberOf": { |
| 139 | + "@id": "https://jcast.dev/#org" |
| 140 | + } |
| 141 | +} |
| 142 | +</script> |
| 143 | +``` |
| 144 | + |
| 145 | +Dit hoort thuis op mijn persoonlijke site, omdat ik daar de primaire entiteit ben. Ik beschrijf wie ik ben en waar ik deel van uitmaak. |
| 146 | + |
| 147 | +## Maar een relatie werkt pas als beide kanten ze erkennen |
| 148 | + |
| 149 | +Als je hier stopt, laat je iets onuitgesproken. JCast weet dan alleen wat ik er over zeg, niet wat het over zichzelf zegt. |
| 150 | + |
| 151 | +Op jcast.dev moet de organisatie zichzelf beschrijven, los van mij. |
| 152 | + |
| 153 | +```html |
| 154 | +<script type="application/ld+json"> |
| 155 | +{ |
| 156 | + "@context": "https://schema.org", |
| 157 | + "@type": "Organization", |
| 158 | + "@id": "https://jcast.dev/#org", |
| 159 | + "name": "JCast", |
| 160 | + "url": "https://jcast.dev/" |
| 161 | +} |
| 162 | +</script> |
| 163 | +``` |
| 164 | + |
| 165 | +En pas daarna zegt die organisatie wie erbij hoort. |
| 166 | + |
| 167 | +```html |
| 168 | +<script type="application/ld+json"> |
| 169 | +{ |
| 170 | + "@context": "https://schema.org", |
| 171 | + "@type": "Organization", |
| 172 | + "@id": "https://jcast.dev/#org", |
| 173 | + "member": { |
| 174 | + "@type": "Person", |
| 175 | + "@id": "https://casteels.dev/#maarten-casteels", |
| 176 | + "name": "Maarten Casteels" |
| 177 | + } |
| 178 | +} |
| 179 | +</script> |
| 180 | +``` |
| 181 | + |
| 182 | +Dit voelt als duplicatie, maar dat is het niet. Elke site vertelt haar eigen waarheid, met gedeelde identifiers. Zo hoeven zoekmachines niets te raden. |
| 183 | + |
| 184 | +## Een podcast is meer dan één ding |
| 185 | + |
| 186 | +Tot hier ging het over mensen en organisaties. Maar een podcast zelf is ook een entiteit, en die leeft in lagen. |
| 187 | + |
| 188 | +Op jcast.dev is het centrale concept de podcast als geheel. Dat modelleer je als `PodcastSeries`. |
| 189 | + |
| 190 | +```html |
| 191 | +<script type="application/ld+json"> |
| 192 | +{ |
| 193 | + "@context": "https://schema.org", |
| 194 | + "@type": "PodcastSeries", |
| 195 | + "@id": "https://jcast.dev/#podcast", |
| 196 | + "name": "JCast", |
| 197 | + "url": "https://jcast.dev", |
| 198 | + "publisher": { |
| 199 | + "@id": "https://jcast.dev/#org" |
| 200 | + } |
| 201 | +} |
| 202 | +</script> |
| 203 | +``` |
| 204 | + |
| 205 | +Dit object beschrijft wat JCast is, los van afleveringen of seizoenen. |
| 206 | + |
| 207 | +## Seizoenen geven structuur, geen versiering |
| 208 | + |
| 209 | +Je kan afleveringen rechtstreeks aan een serie koppelen, maar zodra seizoenen betekenis hebben, loont het om die expliciet te maken. |
| 210 | + |
| 211 | +```html |
| 212 | +<script type="application/ld+json"> |
| 213 | +{ |
| 214 | + "@context": "https://schema.org", |
| 215 | + "@type": "PodcastSeason", |
| 216 | + "@id": "https://jcast.dev/#season-2", |
| 217 | + "seasonNumber": 2, |
| 218 | + "name": "Season 2", |
| 219 | + "partOfSeries": { |
| 220 | + "@id": "https://jcast.dev/#podcast" |
| 221 | + } |
| 222 | +} |
| 223 | +</script> |
| 224 | +``` |
| 225 | + |
| 226 | +Een seizoen bestaat alleen binnen de context van een serie. Dat maak je hier expliciet. |
| 227 | + |
| 228 | +## Afleveringen zijn waar alles samenkomt |
| 229 | + |
| 230 | +Een `PodcastEpisode` is inhoud. Dit is wat mensen beluisteren, delen en terugvinden. |
| 231 | + |
| 232 | +```html |
| 233 | +<script type="application/ld+json"> |
| 234 | +{ |
| 235 | + "@context": "https://schema.org", |
| 236 | + "@type": "PodcastEpisode", |
| 237 | + "@id": "https://jcast.dev/episodes/clean-code#episode", |
| 238 | + "name": "Clean Code in de praktijk", |
| 239 | + "episodeNumber": 3, |
| 240 | + "partOfSeason": { |
| 241 | + "@id": "https://jcast.dev/#season-2" |
| 242 | + }, |
| 243 | + "partOfSeries": { |
| 244 | + "@id": "https://jcast.dev/#podcast" |
| 245 | + } |
| 246 | +} |
| 247 | +</script> |
| 248 | +``` |
| 249 | + |
| 250 | +De verwijzing naar zowel seizoen als serie lijkt redundant, maar maakt de aflevering zelfstandig begrijpbaar. |
| 251 | + |
| 252 | +## Personen horen bij context, niet bij alles |
| 253 | + |
| 254 | +Pas op het niveau van de aflevering koppel ik hosts of gasten. |
| 255 | + |
| 256 | +```json |
| 257 | +"actor": { |
| 258 | + "@type": "Role", |
| 259 | + "roleName": "Host", |
| 260 | + "actor": { |
| 261 | + "@type": "Person", |
| 262 | + "@id": "https://casteels.dev/#maarten-casteels", |
| 263 | + "name": "Maarten Casteels" |
| 264 | + } |
| 265 | +} |
| 266 | +``` |
| 267 | + |
| 268 | +Ik ben hier geen publisher en geen eigenaar. Ik ben een stem in deze aflevering. Meer niet. |
| 269 | + |
| 270 | +## Tools helpen, maar ze denken niet voor je |
| 271 | + |
| 272 | +Tijdens dit proces heb ik veel gehad aan validatietools. Niet om het model te ontwerpen, wel om fouten te zien. |
| 273 | + |
| 274 | +De [schema.org validator](https://validator.schema.org "Open de schema.org validator.") laat snel zien wat technisch klopt en wat niet. |
| 275 | +Browser add-ons zoals [OpenLink Structured Data Sniffer](https://osds.openlinksw.com/ "Open de OpenLink Structured Data Sniffer.") maken zichtbaar wat een pagina effectief uitzendt. Soms wat rommelig gepresenteerd, maar enorm verhelderend. |
| 276 | + |
| 277 | +Wat deze tools niet doen, is beslissen of je model logisch is. Dat blijft jouw verantwoordelijkheid. |
| 278 | + |
| 279 | +## De master setup is krachtig, maar niet magisch |
| 280 | + |
| 281 | +Een gedeelde instruction file of _"master setup"_ kan veel werk versnellen, zeker wanneer je met AI werkt. Maar na de eerste run is menselijke correctie onmisbaar. |
| 282 | +Wie wil, kan mijn eigen instructiebestand bekijken of downloaden: [JSON+LD master instructions (raw)](https://raw.githubusercontent.com/denmette/denmette.github.io/refs/heads/main/ai/instructions/jsonld-master-instructions.md "Open het JSON+LD master-instructiebestand als raw bestand."). |
| 283 | + |
| 284 | +Je person data mag oppervlakkig blijven. Dat is prima. |
| 285 | +Wat niet oppervlakkig mag zijn, zijn je identifiers en je relaties. |
| 286 | + |
| 287 | +JSON+LD werkt niet omdat het volledig is. |
| 288 | +Het werkt omdat het consistent is. |
| 289 | + |
| 290 | + |
| 291 | +## Wat ik hieruit heb geleerd |
| 292 | + |
| 293 | +JSON+LD loont pas wanneer je het ernstig neemt. Niet als SEO-hack, maar als expliciet model van je domein. |
| 294 | + |
| 295 | +Je moet accepteren dat: |
| 296 | + |
| 297 | +* niet alles gelinkt moet worden |
| 298 | +* minder vaak beter is |
| 299 | +* context belangrijker is dan volledigheid |
| 300 | +* een beetje herhaling geen fout is |
| 301 | + |
| 302 | +Niet sneller.<br> |
| 303 | +Wel correct. |
| 304 | + |
| 305 | +En achteraf bekeken was dat exact de investering die nodig was om dit goed te krijgen. |
0 commit comments